Przewodnik po speed hikingu: wędruj szybciej
RevolutionRace
1min
Zaktualizowano: 10 listopada 2026
Opublikowano 8 października 2024
Zdarzyło ci się kiedyś zobaczyć na szlaku kogoś, kto wspina się pod górę tak szybko, jakby gdzieś bardzo się spieszył? Całkiem możliwe, że to był speed hiker. Speed hiking (nazywany też szybkim hikingiem lub szybkim wędrowaniem, jeśli wolisz) to wyjątkowe połączenie wędrowania i biegania. Chodzi o to, by poruszać się szybciej niż zwykle podczas wędrówki, nie przechodząc w bieg.
Czytaj dalej, a przeprowadzimy cię przez wszystko, co warto wiedzieć o speed hikingu: czym jest, jakie korzyści daje zdrowiu, jak się do niego przygotować i oczywiście jakiego sprzętu i odzieży RVRC potrzebujesz na początek. Chcesz wejść na wyższy poziom swoich wędrówek? Ruszamy!
)
Czym dokładnie jest speed hiking?
Wyobraź sobie speed hiking jako złoty środek między zwykłą wędrówką a bieganiem w terenie (trail running). Idziesz szybciej niż na zwykłej wędrówce, ale jeszcze nie biegniesz. Cel? Pokonać więcej kilometrów, dobrze się wytrenować i stać się sprawniejszym wędrowcem.
Speed hiking zwykle trwa jeden dzień i prowadzi przez skalisty lub technicznie wymagający teren. Chodzi o to, by iść szybko z minimalnym wyposażeniem i utrzymać tempo bez przechodzenia w bieg.
Speed hiking istnieje od dawna, ale ostatnio zyskuje na popularności, częściowo dzięki wyzwaniom takim jak Fastest Known Time (FKT). Wędrowcy próbują w nich pokonać słynne szlaki, na przykład Szlak Appalachów (Appalachian Trail) na wschodzie USA, w rekordowym czasie. Wyobraź sobie, że przechodzisz cały Szlak Appalachów, czyli wędrówkę, która zwykle zajmuje miesiące, w zaledwie 41 dni! Dokładnie to zrobił pewien belgijski biegacz terenowy, poruszając się w stylu speed hikingu (w przypadku wędrówki trwającej dłużej niż jeden dzień zwykle mówi się o fastpackingu). Jeśli to nie motywuje, to nie wiemy, co mogłoby!
Niezależnie więc od tego, czy chcesz bić rekordy, czy po prostu szybciej ruszyć na szlak, speed hiking to idealny sposób, by przekraczać własne granice i cieszyć się naturą.
Różnica między speed hikingiem a trail runningiem
Jeśli poruszasz się szybciej niż zwykle podczas wędrówki, ale jeszcze nie biegniesz, gratulacje: oficjalnie uprawiasz speed hiking! Kluczowa różnica między speed hikingiem a trail runningiem to tempo: speed hiking polega na szybkim marszu po szlakach, a trail running, jak sama nazwa wskazuje, na bieganiu. Choć speed hikerzy czasem przechodzą w trucht, głównym celem jest przejście większości trasy marszem. Jeśli więcej biegniesz, niż idziesz, to już trail running.
Dla porównania: zwykli wędrowcy poruszają się zazwyczaj z prędkością około 3–5 km/h, a trail runnerzy mogą osiągać około 10–13 km/h. Speed hikerzy utrzymują zwykle tempo między 5 a 8 km/h. Jest to więc tempo szybsze niż na typowej wędrówce, ale mniej intensywne niż trucht.
)
)
Plusy i minusy speed hikingu
Plusy
Speed hiking pozwala pokonać w ciągu jednego dnia więcej kilometrów, a więc zobaczyć więcej przyrody niż na zwykłej wędrówce. To świetny sposób, by w krótszym czasie zobaczyć więcej pięknych miejsc i przeżyć więcej przygód. Jeśli lubisz wyzwania, speed hiking to fajny sposób na przesuwanie własnych granic i sprawdzenie, jak daleko dojdziesz we własnym tempie. A może zamienisz to w wyzwanie i będziesz stale poprawiać swój najlepszy czas?
Speed hiking świetnie poprawia zarówno kondycję, jak i siłę oraz pomaga budować wytrzymałość, zwłaszcza na stromym terenie. Do tego jesteś na świeżym powietrzu, a to, naszym zdaniem, zawsze wygrywa z siłownią!
W przeciwieństwie do trail runnerów speed hikerzy często przechodzą odcinek, zatrzymują się, by podziwiać widok i przegryźć coś, a potem idą dalej. Dzięki temu wysiłek fizyczny łączy się z prawdziwą przyjemnością obcowania z otoczeniem.
Minusy
Speed hiking wymaga lepszej kondycji niż spokojna wędrówka, więc może być trudny, jeśli nie jesteś jeszcze w dobrej formie. Szybkie tempo może też oznaczać, że umknie ci część niesamowitej przyrody wokół.
Warto też wspomnieć, że wyższe tempo zwiększa ryzyko kontuzji, zwłaszcza na trudnym terenie. Uprzedzamy również, że przyspieszenie może nasilić dolegliwości po dawnych kontuzjach.
Podsumowując: speed hiking nie jest dla każdego. Jeśli wolisz relaksującą wędrówkę, podczas której po prostu cieszysz się otoczeniem, speed hiking może nie być dla ciebie.
Gdzie uprawiać speed hiking?
Jeśli znasz miejsce, gdzie można wędrować, to najpewniej da się tam też uprawiać speed hiking. Jest jednak kilka rzeczy, które warto wziąć pod uwagę przy wyborze szlaku, żeby wyprawa była jeszcze lepsza.
Polecamy na przykład wybrać mniej uczęszczany szlak, bez tłumów, bo trudno utrzymać szybkie tempo, gdy inni cię spowalniają. Na popularniejsze trasy możesz wybrać się wtedy, gdy nigdzie ci się nie spieszy. Mądra wskazówka (obstawiamy, że słyszysz ją od nas po raz pierwszy) to wybrać szlak bez zbyt wielu atrakcji, które rozpraszają, dzięki czemu skupisz się na tempie, a nie na wszystkim, co dzieje się wokół. Dlatego wybór szlaku, który znasz jak własną kieszeń, a nawet „nudnej” trasy bez wielu atrakcji widokowych, może być dobrym pomysłem na początek przygody ze speed hikingiem.
)
Jeśli chodzi o miejsca, nasza pierwsza rada: poszukaj szlaku, który różni się nieco od twoich zwykłych tras spacerowych i wędrówek. Szukaj tras z przewyższeniami i zróżnicowanym terenem, bo takie trasy są trudniejsze, ciekawsze i dłużej się je pokonuje.
Jeśli wędrujesz po Szwecji, możesz odkryć niesamowity Kungsleden na północy, jeden z najsłynniejszych szlaków na świecie, z zapierającymi dech widokami i mnóstwem tras do wyboru. Na speed hiking w południowej Szwecji polecamy nadmorskie szlaki w pięknym Österlen. Podczas jednodniowych wędrówek na dystansie około 5–20 km otoczą cię piękne krajobrazy, wspaniała przyroda i szum fal.
W co się ubrać na speed hiking?
Jeśli chodzi o odzież i sprzęt, jest kilka rzeczy, o których warto pamiętać, żeby speed hiking sprawiał jak najwięcej frajdy. Wypisaliśmy je poniżej wraz z konkretnymi propozycjami, żeby skompletowanie wyposażenia było banalnie proste!
Buty
Jeśli chodzi o obuwie do speed hikingu, świetnym wyborem są buty do trail runningu. Ciężkie buty trekkingowe mogą powodować pocenie się stóp i spowalniać cię, a tego na pewno chcesz uniknąć przy szybkim tempie. Buty do trail runningu to znacznie lepszy wybór pod względem szybkości i komfortu, ponieważ oddychalność i elastyczność są kluczowe dla wygody przez całą trasę. Elastyczność dla płynniejszego ruchu i wytrzymała podeszwa z dobrą przyczepnością ułatwią ci wędrówkę. Jeśli wędrujesz w złą pogodę, warto poszukać butów chroniących przed wiatrem i wodą.
Kije trekkingowe
Kije trekkingowe mogą całkowicie odmienić speed hiking! Podczas szybkiego poruszania się po wymagającym terenie kije dają dodatkową stabilność i pomagają utrzymać równowagę. Przydają się na stromych podejściach, gdzie pozwalają odpychać się rękami, oraz na zejściach, gdzie odciążają kolana i stawy, równomierniej rozkładając ciężar.
Dzięki kijom pracuje też górna część ciała, więc wędrówka staje się treningiem całego ciała, pozwala szybciej iść i spalać więcej kalorii. Kije trekkingowe to niezbędny element wyposażenia dla każdego, kto chce przyspieszyć, a jednocześnie zmniejszyć zmęczenie i ryzyko kontuzji. Szukając kijów, polecamy wybierać lekkie modele.
Odzież
Polecamy wszechstronne, lekkie ubrania, które nie obciążają ciała. Szukaj odzieży szybkoschnącej i odprowadzającej wilgoć, która zapewni komfort nawet wtedy, gdy trasa zrobi się trudniejsza. Jak przy każdej aktywności na świeżym powietrzu, ubieraj się stosownie do prognozy pogody. Miej pod ręką wodoodporny komplet typu shell na wypadek deszczu, najlepiej lekki, który zajmuje minimum miejsca w plecaku.
W zależności od temperatury elastyczne legginsy i lekka wiatrówka to zwykle dobry wybór na wiosenne i jesienne wędrówki w suchych warunkach. Przy niższych temperaturach dodaj ocieplającą warstwę środkową. Latem załóż krótkie spodenki zamiast długich spodni, by nie przegrzać się podczas szybkiego marszu. T-shirt lub koszulka z krótkim rękawem sprawdzi się też w ciepły letni dzień.
Warto zapakować kilka dodatkowych ubrań na wypadek zimna, zwłaszcza zimą. Weź dodatkowe skarpetki, może ocieplaną koszulkę z długim rękawem i zapasowe spodnie, najlepiej z długimi zamkami na całej długości nogawek, by łatwo je zakładać i zdejmować w zmiennej pogodzie.
Bielizna termoaktywna i warstwa środkowa
Jeśli uprawiasz speed hiking zimą, ubieraj się na cebulkę, by zachować ciepło przez całą trasę. Postaw na elastyczną, szybkoschnącą bieliznę termoaktywną, która zapewni komfort. Bielizna z wełny merino odprowadza pot i wilgoć od ciała i pomaga regulować temperaturę.
Jako warstwę środkową dobrze wybrać polar. Ogrzeje cię bez zbędnego obciążenia. Polary odprowadzają też wilgoć i dobrze oddychają, a to kluczowe przy dużej aktywności.
Co zabrać ze sobą
Odpowiedni plecak
Sprawdza się tu stara zasada: „mniej znaczy więcej”. Im lżej, tym lepiej. Im mniej dźwigasz, tym szybciej i sprawniej będziesz iść. Szukaj ergonomicznego plecaka, który odciąża plecy. Ważna jest też dobra wentylacja i odprowadzanie wilgoci, zwłaszcza w okolicy pleców i ramion.
Jeśli szukasz superlekkiego rozwiązania, najbardziej polecamy kamizelkę biegową. Zmieścisz w niej wodę, przekąski i kije trekkingowe, praktycznie bez dodatkowego ciężaru plecaka! Pomyśl też o pokrowcu przeciwdeszczowym na nagłe opady: ostatnie, czego chcesz, to przemoczone przekąski na półmetek, zanim zdążysz je zjeść!
Co spakować?
To, co zabierzesz, zależy od długości wyprawy, pory roku i pogody. Zacznijmy jednak od oczywistości: woda! Bukłak to świetny pomysł, bo daje łatwy dostęp do wody w trakcie marszu.
Zabierz przekąski energetyczne na zapas sił, dodatkowe ubrania dla komfortu, narzędzia do nawigacji, żeby nie zgubić szlaku, oraz latarkę czołową na wypadek powrotu po ciemku. Apteczka i ochrona przed słońcem też się przydadzą, jeśli planujesz wędrówkę w pełnym słońcu.
Jak zacząć ze speed hikingiem
Zacznij od wyszukania tras dopasowanych do twoich umiejętności. Jeśli znasz kogoś, kto uprawia speed hiking, poproś o polecenie tras (a może znajdziesz przy okazji towarzysza wędrówek)! Zaplanuj trasę na mapie, uwzględniając przewyższenia, rodzaj terenu i miejsca na odpoczynek. Wiele tras da się dostosować do speed hikingu, ale zawsze warto dokładnie przestudiować szlak, zanim ruszysz szybszym tempem.
Jeśli dopiero zaczynasz ze speed hikingiem (a skoro to czytasz, pewnie tak jest), trzymaj się znanego terenu i daj sobie czas na postępy. Pamiętaj przy planowaniu, że stromsze podejścia i trudniejszy teren sprawiają, że trasa jest cięższa i zajmuje więcej czasu, niż myślisz.
Hurra! Czas na pierwszy speed hiking! Pozostało jeszcze kilka ważnych rzeczy, o których warto pamiętać w trakcie wyprawy:
Porządnie się rozgrzej. Ostatnie, czego chcesz, to kontuzja albo wolny start, skoro cały sens speed hikingu to (tak, tak!) szybkość.
Pilnuj techniki. Utrzymuj dobrą postawę i skup się na kroku, by ograniczyć obciążenia i unikać kontuzji. W razie potrzeby użyj kijów!
Utrzymuj równe tempo, ale słuchaj swojego ciała i rób przerwy, gdy trzeba. Zbyt duże forsowanie się na dłuższą metę może cię spowolnić, a nawet zmusić do wcześniejszego zakończenia wyprawy.
Pij i jedz regularnie. Zadbaj o wystarczającą ilość wody na całą trasę i zapakuj batony, orzechy albo inne źródło energii, które lubisz.
)
Bezpieczeństwo podczas speed hikingu
Speed hiking to szukanie równowagi między tempem, zabawą i bezpieczeństwem. Skoro o bezpieczeństwie mowa, jest kilka rzeczy, o których warto pamiętać, by wyprawa była jak najprzyjemniejsza.
Po pierwsze, sprawdź prognozę pogody przed wyjściem na szlak i odpowiednio się spakuj. Wędrówka w deszczu wcale nie musi być zła, ale nie chcesz, by przemoczone ubrania i sprzęt zepsuły ci dzień. Przy planowaniu trasy weź pod uwagę śliskie podłoże i błotnisty teren.
Kolejny dobry pomysł to zabranie apteczki. Przy szybkim tempie łatwo o wypadek i może się przydać opatrzenie drobnych urazów, takich jak otarcia czy pęcherze. Lepiej mieć wszystko przy sobie, niż niepotrzebnie skracać wyprawę.
Aby nie zgubić się w terenie, trzymaj się oznakowanych szlaków. Ze szlaku zbaczaj tylko wtedy, gdy pewnie czujesz się w nawigacji, dobrze znasz okolicę i masz już doświadczenie w speed hikingu.
W naszym przewodniku dla początkujących wędrowców znajdziesz więcej wskazówek, zasad „co wolno, a czego nie” i propozycji odzieży.
Etykieta speed hikingu
Zasady zachowania na szlaku są dla speed hikerów równie ważne jak dla innych wędrowców, a może nawet ważniejsze. Szacunek dla przyrody i innych turystów jest szczególnie istotny przy szybkim tempie, bo wpadasz na ludzi szybciej niż zwykle. Skoro o tempie mowa: zachowaj rozsądek i nie narażaj się niepotrzebnie na niebezpieczeństwo tylko dlatego, że idziesz szybciej.
Aby chronić przyrodę, stosuj siedem zasad Leave No Trace. Obejmują one planowanie, trzymanie się wytyczonych szlaków i zabieranie wszystkich odpadów. Zostawiaj elementy przyrody nietknięte, rozpalaj ogniska odpowiedzialnie i obserwuj dzikie zwierzęta z daleka. Wreszcie, szanuj innych: nie hałasuj, pilnuj zwierząt domowych i ustępuj miejsca na szlaku.
Nie wiesz, co oznacza Leave No Trace, albo chcesz poczytać więcej? Zajrzyj do naszego przewodnika o 7 zasadach Leave No Trace, w którym przeprowadzimy cię przez wszystko, co trzeba wiedzieć.
Jak trenować do speed hikingu
Speed hiking jest trudniejszy niż zwykła wędrówka i wymaga lepszej kondycji. Jak przy każdej wymagającej aktywności, im lepsze przygotowanie, tym większa przyjemność. Naszym zdaniem najlepszy sposób na trening do speed hikingu to ćwiczenia budujące siłę i wytrzymałość.
Polecamy wzmacniać całe ciało, nie tylko nogi, bo górna część ciała odgrywa ogromną rolę w utrzymaniu równowagi, zwłaszcza gdy niesiesz plecak.
Wszelkie ćwiczenia kardio na całe ciało, jak jazda na rowerze, cross-training czy pływanie, świetnie poprawiają kondycję i wzmacniają mięśnie tułowia, których użyjesz na szlaku.
Innymi słowy, połączenie treningu kardio i siłowego to idealny sposób, by zyskać siłę i szybkość, co zmniejsza ryzyko kontuzji i przyspiesza marsz.
Połączenie powyższych ćwiczeń z mniej intensywnymi aktywnościami, takimi jak joga czy rozciąganie, poprawia też gibkość i równowagę, które przydadzą się w trudniejszym terenie.
Jak widzisz, speed hiking to idealne połączenie wyzwania, kondycji i przygody. Niezależnie od tego, czy chcesz przesuwać granice, odkrywać przyrodę na nowo, czy rozwijać umiejętności wędrowne, to fantastyczna, pełna frajdy aktywność na świeżym powietrzu, którą można dostosować do (prawie) każdego poziomu. Skompletuj więc sprzęt, dbaj o bezpieczeństwo i udanego speed hikingu!
)
)
)